Vì chương trình sơ cấp ngắn và điều kiện tổ chức nhẹ hơn các bậc trên, số nơi tham gia đào tạo khá đông. Điều đó tốt cho người học ở chỗ dễ tìm, nhưng cũng có nghĩa là chất lượng chênh nhau rất xa.
Các loại cơ sở thường gặp
Trung tâm giáo dục nghề nghiệp — cơ sở chuyên đào tạo nghề, có ở hầu hết các địa phương.
Trường trung cấp và cao đẳng nghề — ngoài chương trình chính, nhiều trường mở thêm lớp sơ cấp. Lợi thế là thường có xưởng thực hành tốt.
Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên cấp huyện — gần dân, chi phí thấp, thường tham gia các chương trình đào tạo có hỗ trợ.
Doanh nghiệp có đăng ký hoạt động đào tạo — dạy nghề gắn với công việc thật của họ. Lợi thế là thực tế; cần kiểm là họ có được phép cấp chứng chỉ không.
Cơ sở đào tạo tư nhân — nhiều nhất ở các nghề như làm đẹp, ẩm thực, tin học. Chất lượng phân hoá mạnh nhất ở nhóm này.
Cách kiểm một nơi có đủ điều kiện
Ba việc, đều làm được trước khi đóng tiền:
Một: hỏi giấy tờ. Cơ sở phải có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp, và nghề bạn định học phải nằm trong danh mục nghề được phép đào tạo của họ. Đây là điểm quan trọng: một nơi được phép dạy nghề A không đương nhiên được phép dạy nghề B.
Hai: hỏi cơ quan quản lý. Sở lao động thương binh và xã hội hoặc phòng lao động cấp huyện quản lý lĩnh vực này và có thể xác nhận giúp.
Ba: đến tận nơi. Xem xưởng, xem lớp đang học, hỏi vài học viên đang theo.
Những gì nên xem khi đến
- Xưởng hoặc phòng thực hành — có thiết bị không, thiết bị có dấu vết được dùng thường xuyên không, hay còn mới nguyên và phủ bụi.
- Số học viên trên mỗi thiết bị. Mười người một máy thì thực hành sẽ chủ yếu là đứng xem.
- An toàn lao động — có trang bị bảo hộ không, có nội quy an toàn không.
- Giáo viên — có kinh nghiệm làm nghề thật không, hay chỉ dạy lý thuyết.
- Lớp đang học — xin đứng xem một lúc.
Mục thứ hai là mục hay bị giấu nhất. Hãy hỏi thẳng: lớp có bao nhiêu người và có mấy bộ thiết bị.
Câu nên hỏi
- Cơ sở được phép đào tạo nghề này không, cho tôi xem giấy được không?
- Chứng chỉ đầu ra tên chính xác là gì, do ai cấp?
- Lớp bao nhiêu học viên, mấy giáo viên?
- Tỉ lệ giờ thực hành trên tổng giờ học?
- Học viên khoá trước hiện làm ở đâu, tôi gặp một người được không?
- Học phí đã gồm những gì, có khoản nào phát sinh không?
Câu thứ năm là câu sắc nhất. Một cơ sở đàng hoàng thường tự hào kể về học viên cũ và sẵn sàng kết nối.
Dấu hiệu nên tránh
- Không cho xem xưởng thực hành với lý do "đang có lớp".
- Cam kết chắc chắn về việc làm và thu nhập.
- Giục đóng tiền, ưu đãi chỉ trong hôm nay.
- Nói mơ hồ về loại chứng chỉ đầu ra.
- Không đưa được giấy phép, hoặc đưa giấy phép cho nghề khác.
- Học phí thu trọn gói trước cho một khoá dài mà không có hợp đồng rõ ràng.
Về học phí
Nên hỏi rõ và bằng văn bản: học phí gồm những gì, vật tư thực hành ai chịu, có phải mua dụng cụ riêng không, lệ phí thi và cấp chứng chỉ tính riêng hay đã gồm.
Và hỏi về chính sách hỗ trợ đào tạo nghề — nhiều người thuộc diện được hỗ trợ mà không biết. Nơi hỏi là phòng lao động thương binh và xã hội tại địa phương.