Sau khi hoàn thành khoá học, người học nhận chứng chỉ sơ cấp. Câu hỏi thực tế là: tờ giấy đó dùng được vào những việc gì.
Khi đi xin việc
Nó chứng minh bạn đã được đào tạo bài bản. Với nhà tuyển dụng, đây là khác biệt giữa người tự học lỏm và người học có chương trình.
Nó là điều kiện bắt buộc ở một số nơi. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong sản xuất và dịch vụ có yêu cầu về an toàn, chỉ nhận người có chứng chỉ nghề.
Nó ảnh hưởng tới mức khởi điểm. Ở nhiều nơi, người có chứng chỉ được xếp vào bậc lương khác với lao động phổ thông.
Nhưng cần nói rõ giới hạn: chứng chỉ mở cửa để bạn được xem xét, còn thứ giữ bạn lại là tay nghề. Người mới ra nghề vẫn cần thời gian làm thật để thành thạo.
Khi tự làm
Với những nghề có thể tự mở dịch vụ — sửa chữa, làm đẹp, ăn uống, may đo — chứng chỉ có vai trò khác:
- Tạo niềm tin với khách. Nhiều khách hàng hỏi người thợ có học qua trường lớp không.
- Cần cho thủ tục kinh doanh ở một số ngành nghề có điều kiện.
- Nền để dạy lại. Nhiều người sau vài năm làm nghề chuyển sang nhận học viên.
Những chỗ chứng chỉ không thay thế được
Không thay thế giấy phép hành nghề. Một số nghề có điều kiện đòi hỏi giấy phép riêng do cơ quan quản lý cấp, với những yêu cầu ngoài việc học. Nếu bạn nhắm nghề đó, hãy hỏi rõ toàn bộ chặng đường từ đầu.
Không thay thế kinh nghiệm. Chứng chỉ nói bạn đã học, không nói bạn đã làm được bao nhiêu.
Không thay thế bằng cấp cao hơn ở những vị trí có yêu cầu về trình độ.
Không tự động mang lại việc làm. Cẩn thận với những cơ sở đào tạo cam kết chắc chắn về việc làm — cam kết đó thường không có giá trị ràng buộc.
Làm gì sau khi có chứng chỉ
- Kiểm thông tin trên chứng chỉ ngay khi nhận — tên, ngày sinh, tên nghề. Sửa sau rất phiền.
- Chụp ảnh lưu và giữ bản gốc nơi an toàn.
- Cập nhật hồ sơ xin việc — ghi rõ tên nghề, nơi đào tạo, thời gian.
- Đăng ký ở trung tâm dịch vụ việc làm tại địa phương. Đây là kênh nhiều người bỏ qua.
- Nhờ cơ sở đào tạo giới thiệu — nhiều nơi có liên hệ với doanh nghiệp.
- Tiếp tục luyện tay nghề. Kỹ năng mới học rất dễ mai một nếu không dùng.
Việc cuối là việc quan trọng nhất và hay bị bỏ qua nhất. Khoảng cách giữa học xong và làm được là thời gian thực hành — nếu sau khi học bạn không đụng tới nghề vài tháng, phần lớn kỹ năng sẽ trôi đi.
Nếu chưa tìm được việc ngay
Vài hướng thực tế:
- Nhận làm phụ việc cho người trong nghề để giữ tay nghề và học thêm.
- Làm miễn phí hoặc giá thấp cho người quen trong giai đoạn đầu để tích luỹ sản phẩm và uy tín.
- Ghi lại công việc đã làm — với nghề có sản phẩm nhìn thấy được, một tập ảnh có sức thuyết phục hơn tờ chứng chỉ.
- Mở rộng phạm vi tìm — sang khu vực lân cận, hoặc sang những vị trí gần với nghề đã học.